Βάιος Λιάνος: Στη σκιά του Ολύμπου καλλιεργεί τον «χρυσό καρπό» των αγορών

Στη σκιά ενός από τα μυθικά βουνά του πλανήτη, στη σκιά του Ολύμπου, υπάρχουν κάποιοι νέοι άνθρωποι που έχουν αποφασίσει να μην ζουν με «μύθους». Κάποιοι νέοι που είναι σε θέση, αντί να ακούνε όμορφα λόγια για την «αγροτική ανάπτυξη που… μπλα μπλα μπλα…», μπορούν οι ίδιοι να φωτίσουν τον δρόμο με το παράδειγμα τους.

Ο Βάϊος Λιάνος, ένα νέο παιδί 28 χρονών, σπούδασε Μουσική και Τεχνολογία είναι απόφοιτος Κρατικής Πιστοποίησης, και μουσικός-μαέστρος επί μια δεκαετία αλλά και τραγουδοποιός. Ανέλαβε το «Κτήμα Λιάνου» σε μια οικογενειακή αγροτική επιχείρηση πριν λίγα χρόνια και είναι ο ιδιοκτήτης της «Καρυάτις Ολύμπου» που εξειδικεύεται στη παραγωγή και μεταπώληση του καρυδιού Ολύμπου, στη Μαγούλα Ελασσόνας.

Με απλά λόγια, αποφάσισε να αναλάβει μια οικογενειακή επιχείρηση και να δώσει την ψυχή του στην καλλιέργεια του καρυδιού, σε μια περιοχή όπου όλοι σχεδόν μιλάνε για φέτα και κρέας. Πως συνέβη αυτό και τι κρύβεται πίσω από αυτή την ιστορία; Πως «ζει και αναπνέει» ένας νέος άνθρωπος που ζει με τα χέρια του από τη γη; Ποιος ο φόβος και ποιο το όνειρό του; Και τι πρέπει να γίνει, επιτέλους, στη χώρα αυτή, ώστε να αναγεννηθεί η ύπαιθρος; Ο κύριος της «Καρυάτις Ολύμπου» εξομολογείται.

Πως ξεκίνησαν όλα;

Πριν 13 χρόνια ο πατέρας μας, Ταξιάρχης Λιάνος αποφάσισε να επιχειρήσει να μετατρέψει τις καλλιέργειες της οικογένειες από παραγωγή καλαμποκιών και κυδωνιών, σε καρυδιές. Αυτό αποτέλεσε ένα μεγάλο ρίσκο, αν αναλογιστούμε πως η παραγωγή των καρυδιών στην Ελλάδα πριν μια δεκαετία δεν κάλυπτε ούτε το 2% στο εμπόριο και την εγχώρια αγορά. Η αλήθεια είναι ότι στην αρχή μας κοιτούσαν όλοι σαν εξωγήινους στην περιοχή. Ευτυχώς όμως υπήρχαν καρυδοπαραγωγοί ήδη με εμπειρία στον συγκεκριμένο τομέα και γεωπόνοι με καθηγητές με εξειδίκευση επάνω στα ακρόδρυα και επιχειρήσαμε να κάνουμε το μεγάλο βήμα.

Γιατί ενασχόληση με τη γη, και τα καρύδια, και όχι με την κτηνοτροφία, που είναι πολύ ανεπτυγμένη στην περιοχή;

Δεν διαθέταμε υποδομές ούτε είχαμε κάποια οικογενειακή παράδοση στο κομμάτι της κτηνοτροφίας, που αναμφίβολα όπως επισημαίνετε είναι σε τεράστια ανάπτυξη εδώ και δεκαετίες στην περιοχή. Η ιδέα για παραγωγή του καρυδιού, παρότι γνωρίζαμε από την αρχή πως αποδίδει παραγωγικά και οικονομικά σε βάθος χρόνου και μετά την εφταετία της ανάπτυξης της καρυδιάς ως δένδρο ουσιαστικά, ήταν μία προτροπή γεωπόνου-καρυδοπαραγωγού φίλου μας, που παρατηρούσε το τι συνέβαινε στο εγχώριο εμπόριο με τα ακρόδρυα και μετά την μεγάλη παραγωγή σε αμύγδαλα στην περιοχή και δη στο Δομένικο και στις εκτάσεις του Σαρανταπόρου, το καρύδι άρχισε να διαμορφώνεται ως ο «χρυσός καρπός» στις αγορές. Με δεδομένο ότι οι αναλύσεις στα χώματά μας από το Χημείο του κράτους και οι κλιματολογικές-γεωμορφολογικές συνθήκες αποτελούν σύμμαχο για μια τέτοια καλλιέργεια, το επιχειρήσαμε!


«Καρυάτις Ολύμπου». Πως προέκυψε η ονομασία και γιατί επιλέχθηκε η συγκεκριμένη;

Η «Καρυάτις Ολύμπου» γεννήθηκε από τον αδερφό μου και υπεύθυνο στο τμήμα Μάρκετινγκ-Προώθησης της εταιρείας μας, τον Αντώνη Λιάνο που για αρκετά χρόνια ασχολήθηκε με τον διαφημιστικό τομέα λόγω του επαγγέλματός του και βασίστηκε στην περιοχή του Ολύμπου, που αποτελεί αδιαμφισβήτητο brand name για τα τοπικά προιόντα. Η «Καρυάτις» έχει δύο κωδικοποιημένες έννοιες για την οικογένειά μου και το «Κτήμα Λιάνου». Οι Καρυάτιδες πρόσφεραν στον Δία σε κάνιστρα τον αγαπημένο του καρπό, τα καρύδια στην κορυφή της Ελλάδος, στον Όλυμπο ενώ ταυτόχρονα η «Καρυάτις Ολύμπου» είναι ένα μεγάλο μήνυμα, πέρα από το κομμάτι των ασχολιών μας στο χωράφι και στα κτήματα, πως η 6η Καρυάτις που βρίσκεται παρανόμως στο British Museum του Λονδίνου, πρέπει να επιστρέψει στα ιερά χώματα της πατρίδος μας, όπου και ανήκει.

Ποιο είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει ένας νέος άνθρωπος που αποφασίζει να ασχοληθεί με την γη σε επαγγελματική βάση; Ποια τα εμπόδια που θα πρέπει να υπερπηδήσει;

Θα είμαι ειλικρινής. Υπάρχουν νέοι αγρότες που ξεκινούν χωρίς να έχουν στην κυριολεξία καμία βοήθεια ή καμία οικογενειακή παράδοση στις καλλιέργειες. Αυτά τα παιδιά αντιμετωπίζουν κυριολεκτικά “Γολγοθά”, αφού οι χρηματοδοτήσεις είναι ελάχιστες από το κράτος, χρονοβόρες και η οικονομική ενίσχυση γίνεται πάντα μέσα από μία τεράστια γραφειοκρατική διαδικασία, με τα επιδοτούμενα χρήματα να μπαίνουν πάρα πολύ αργά, την ώρα που ένας νέος αγρότης έχει ανάγκη άμεσα από βοήθεια για να κάνει τα πρώτα του βήματα. Τα εμπόδια δεν είναι μόνο εκεί όμως. Σήμερα για παράδειγμα για να βάλεις καλλιέργειες καρποφόρων δένδρων και θα εστιάσω εκεί, γιατί με αυτό ασχολούμαι, πρέπει να έχεις νερό που να περνάει από το χωράφι σου, να έχεις κατασκευάσει περιφράξεις ειδάλλως αλεπούδες, αγριογούρουνα, επιτήδειοι θα σου δημιουργήσουν τεράστια προβλήματα στα δένδρα σου, να έχεις γεωπόνο που να παρακολουθεί καθημερινά τα κτήματά σου, να έχεις τη δυνατότητα να προμηθευτείς φάρμακα είτε βιολογικά είτε συμβατικά για τα δένδρα σου σε μηνιαία βάση, ποτιστικά μηχανήματα, μηχανήματα φρέζας, κλαδέματος, ραντίσματος. Να το συνεχίσω; Και άντε έχεις έναν πατέρα που σου παρέδωσε μία οργανωμένη κατάσταση, κύριε Παπαστεργίου ή σε είχε βάλει σε μία σειρά που λέει και ο θυμόσοφος λαός. Είχα την τύχη και την περηφάνια να παραλάβω μία κατάσταση οργανωμένη από τον πατέρα μου τα πρώτα χρόνια και να την εξελίξω. Υπάρχουν δυστυχώς και συνάδελφοι που ενώ παραλαμβάνουν οργανωμένες καταστάσεις, κάνουν λάθος επιλογές.


Τι θα ήταν αυτό που θα άλλαζες στην αγροτική παραγωγή, αν είχες την δυνατότητα να το κάνεις;

Θα άλλαζα την νοοτροπία. Σήμερα που έγινε το καρύδι της μόδας, όλοι βάζουν καρύδια. Χωρίς τις συμβουλές των γεωπόνων, των φυτωριούχων, χωρίς να κάνουν ανάλυση στα χώματά τους, να δουν τι ακριβώς «σηκώνει» το χωράφι τους, χωρίς να υπολογίζουν το κόστος μέχρι να έρθει το κέρδος. «Να βάλουμε καρυδιές, να βγάλουμε λεφτά» λένε οι περισσότεροι. Δεν είναι έτσι. Στο χωράφι και στο δένδρο αν ξεκινήσεις από την αρχή λάθος, όλα θα πάνε λάθος. Αυτό έγινε και με την εισαγωγή των τούρκικων καρυδιών και καταστράφηκαν εκατοντάδες συνάδελφοι. Πήγαν μια μέρα στο χωράφι τους και είδαν μαύρα καρύδια να πέφτουν από τα δένδρα τους. Πήγαν πίσω μια πενταετία, απογοητεύτηκαν, τα παράτησαν. Θα άλλαζα τη νοοτροπία. Δεν είμαστε απλά οι άνθρωποι που ζούμε μέσα στις λάσπες. Οφείλουμε να είμαστε οι έμποροι του εαυτού μας. Όχι έρμαια της αγοράς. Ξέρω οι συνεταιρισμοί, σακατεύτηκαν από τις κομματικές εισχωρήσεις των περασμένων δεκαετιών και δεν τις εμπιστεύεται ο αγρότης. Έστω και άτυπα όμως σαν ομάδες παραγωγών, έστω και για μια ενδοσυννενόηση στον καθορισμό της τιμής, πρέπει να κάτσουμε στο ίδιο τραπέζι και ας μην είναι διοικητικού συμβουλίου. Η «Καρυάτις Ολύμπου» πήρε τις πρωτοβουλίες και διοργάνωσε ημερίδες. Σήμερα η Ελλάδα παράγει το 8% σε καρύδι και εισάγει το 92%. Αυτό τα λέει όλα.

Πως φαντάζεσαι την επαγγελματική σου ζωή σε δέκα χρόνια από σήμερα;

Να μπορώ να ζήσω την οικογένειά μου αξιοπρεπώς και να καταφέρω είτε ατομικά-οικογενειακά, είτε με συνεργασία και συνεννόηση, να εξάγουμε σε αγορές που αξίζει να γνωρίσουν ένα προϊόν που παράγεται με μεράκι και αγάπη δίπλα στον Όλυμπο.

Ποιο είναι το όνειρό σου;

Να καταφέρουμε να δημιουργήσουμε ένα συσκευαστήριο και έναν μουσειακό χώρο έκθεσης στη Μαγούλα, στο χωριό μου, στο Κτήμα Λιάνου, αποκλειστικά για το καρύδι Ολύμπου, που θα μπορούν να το επισκέπτονται τα σχολεία και οι φοιτητές για να πραγματοποιούν εργασίες, πτυχιακές και να δημιουργούμε έτσι αγρότες που θα μπορούν να ακολουθήσουν τη σημερινή εποχή.


Ποιος ο μεγαλύτερος φόβος σου;

Ο μεγαλύτερος φόβος όχι μόνο δικός μου αλλά και των περισσότερων συναδέλφων δεν είναι σε βάθος χρόνου. Είναι καθημερινός. Και λέγεται καιρός. Η κλιματική αλλαγή μας έχει επηρεάσει σε απίστευτο βαθμό. Τα δένδρα αργούν να «κοιμηθούν» το χειμώνα, αργούν να «ξυπνήσουν» την άνοιξη. Δεν συζητώ καν ότι το καλοκαίρι μετατρέπεται σταδιακά σε «άτσαλο φθινόπωρο» με ότι αυτό συνεπάγεται. Κάθε χρόνο χάνονται καλλιέργειες σε ένα ποσοστό περίπου 40% στη χώρα. Ένα δεκάλεπτο χαλάζι, αρκεί για να σε καταστρέψει. Προσπαθούμε να διαχειριστούμε αυτόν τον φόβο με ψυχραιμία.

Πως μπορεί η Ελλάδα να πάψει να είναι ένας τόπος εξαρτημένος από τη «μονοκαλλιέργεια» του τουρισμού;

-Η Ελλάδα έχει περάσει πάρα πολλά τις τελευταίες δεκαετίες. Έγινε αντιπαραγωγική, υπερκαταναλωτική, με μια νοοτροπία τεμπελιάς και ωχαδερφισμού να κυριαρχεί και στον δικό μας τομέα. Αν δεν μετατρέψουμε το προϊόν που παράγουμε, προϊόν με γεωγραφική ένδειξη της κάθε περιοχής που ζούμε και βιοποριζόμαστε, εάν δεν ανεβάσουμε την αγοραστική του αξία και δύναμη, εάν δεν συμμετέχουμε σε εκθέσεις για να προωθήσουμε, εάν δεν δημιουργήσουμε εκείνες τις συνθήκες και με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης ώστε να αντιληφθούν στην Αθήνα, ότι η εργασία μας δεν είναι τρεις μήνες το χρόνο με τα ποτίσματα αλλά δέκα μήνες το χρόνο, κάθε μέρα, από το πρωί μέχρι τη δύση του Ηλίου, θα συνεχίσουμε απλά να καλλιεργούμε αυταπάτες και να κοροϊδεύουμε τον ίδιο μας τον εαυτό.


Θέλω και δυο λόγια για τη διατροφική αξία του προϊόντος που παράγεις. «Καρύδια με μέλι…»;!

Ο πατέρας μου, μας έλεγε και μας τονίζει μέχρι και σήμερα: «Προτιμώ να πετάξετε δύο τόνους χαλασμένο καρύδι και να βγάλουμε λιγότερο κέρδος, παρά να φτάσει στο τραπέζι ανθρώπου καρύδι δικό μας σάπιο ή χαλασμένο». Τι σημαίνει αυτό; Ότι στο «Κτήμα Λιάνου» στη συγκομιδή, μαζεύουμε «καρύδι-καρύδι» με τον παραδοσιακό αρχαιοελληνικό τρόπο τη σοδειά και όχι «τσουβάλιασμα και ότι φάτε». Καρύδι λοιπόν, κύριε Παπαστεργίου, με μέλι, με μέλι και γιαούρτι, με ρόδι βαλσάμικο, με ένα ποτήρι κρασί, με ένα ποτήρι ουίσκι παρέα. Καρύδι για τη καρδιά, για την μνήμη, για την σωστή διατροφή, καρύδι γιατί έχει τόσα θρεπτικά στοιχεία, που οι γιατροί το συστήνουν ανεπιφύλακτα για την υγεία μας, καθημερινά!

Συνέντευξη στον Λευτέρη Παπαστεργίου
Πηγή: larissapress.gr
Εικόνες θέματος από mammuth. Από το Blogger.