Γαλανόβρυση Ελασσόνας – Το χωριό που κρατά ζωντανό το νερό της μνήμης.
Δίπλα στο Στεφανόβουνο, σαν δίδυμη ψυχή που μοιράζεται την ίδια ιστορία, στέκει η Γαλανόβρυση. Κτισμένη στα 280 μέτρα, μόλις τέσσερα χιλιόμετρα από την Ελασσόνα, αγναντεύει τον κάμπο με τη γαλήνια σταθερότητα ενός τόπου που έχει δει πολλά και τα κράτησε όλα μέσα του. Δεν είναι τυχαίο το όνομά της παλιά λεγόταν Αραδοσίβια Ορτά, μα το νερό της πέτρινης βρύσης Γαλανής ήταν τόσο καθαρό, τόσο δροσερό και τόσο αληθινό που έγινε τελικά το όνομα ολόκληρου του χωριού ένα όνομα που στάζει παράδοση.
Πριν ενωθεί με το ελληνικό κράτος, η Γαλανόβρυση ήταν μωσαϊκό ανθρώπων όπου χριστιανοί και μουσουλμάνοι ζούσαν παρέα, σε σπίτια κοντά, σε χωράφια κοινά, μέσα σε καιρούς που άλλαζαν συνεχώς. Με την ανταλλαγή των πληθυσμών το 1923, οι μουσουλμανικές οικογένειες έφυγαν κι εκείνη την ίδια στιγμή, σαν να άνοιξε μια πύλη που την οδήγησε σε μια νέα ταυτότητα, ήρθαν οι Πόντιοι πρόσφυγες.
Εβδομήντα χρόνια πόνου, ξεριζωμού και χαμένων πατρίδων κουβαλούσαν στις αποσκευές τους, κι όμως το πρώτο που έκαναν ήταν να φυτέψουν ρίζες στα αμπέλια, στα χωράφια, στα στενά, στους τοίχους των νέων τους σπιτιών.
Και έτσι η Γαλανόβρυση ξαναγεννήθηκε με τη μελωδία της ποντιακής λύρας, με τα ήθη, τις γιορτές και τον αγώνα για μια αξιοπρεπή ζωή. Το χωριό άνθησε μέσα από τη γεωργία και την κτηνοτροφία, όπως και το αδελφικό Στεφανόβουνο. Τα δυο χωριά μοιράστηκαν και τις ανάγκες και τα όνειρα. Ακόμα και η παλιά εθνική οδός, που περνά πάνω από τη γέφυρα ανάμεσά τους, λειτουργεί σαν ένα φυσικό σύνορο μα ποτέ σαν διαχωρισμός. Μόνο σαν υπενθύμιση ότι τα Αραδοσίβια ήταν και παραμένουν μία κοινή ψυχή.
Με τα χρόνια, δημιουργήθηκε κοντά στο χωριό και καπνεργοστάσιο, κέντρο επεξεργασίας του καπνού που καλλιεργούσαν στις εύφορες πλαγιές. Ένα σημάδι ανάπτυξης, μια μαρτυρία πως ο τόπος μπορούσε όχι μόνο να ζήσει, αλλά και να προσφέρει.
Το 1935 η Γαλανόβρυση έγινε δική της κοινότητα, ανεξάρτητη από το Στεφανόβουνο, και κράτησε τον χαρακτήρα αυτό ως το 1997. Εκείνα τα χρόνια χτίστηκε και κάτι σπουδαιότερο από δρόμους και σπίτια χτίστηκε παιδεία.
Στο χωριό λειτουργεί σήμερα ένα από τα πιο σημαντικά ιδρύματα της περιοχής το Ειδικό σχολείο Γαλανόβρυσης. Είναι το στολίδι της, η μεγάλη της προσφορά. Σηκώνει στις πλάτες του παιδιά που χρειάζονται φως, υπομονή και φροντίδα, και το χωριό τα αγκαλιάζει όλα. Με εκδηλώσεις, με δράσεις, με αγάπη. Σε έναν κόσμο που συχνά ξεχνά, η Γαλανόβρυση θυμάται το βασικότερο οτι ο πολιτισμός ξεκινά από την καρδιά.
Κι αυτό το χωριό έχει καρδιά μεγάλη.
Μέσα στη Γαλανόβρυση λειτουργεί και Αγροτικό & Εθνογραφικό Μουσείο. Ένα μουσείο που δεν είναι απλώς συλλογή αντικειμένων είναι καθρέφτης ζωής. Είναι η παλιά λύρα που έπαιξε στον πρώτο χορό των προσφύγων. Είναι τα εργαλεία που δούλεψαν σκληρά χέρια. Είναι τα υφαντά που μύριζαν καλοκαίρι, ιδρώτα και ελπίδα.
Και κάθε χρόνο τα διεθνή φεστιβάλ που φιλοξενεί, το κάνουν να πάλλεται σαν καρδιά που χτυπά για όλον τον κόσμο.
Το πανηγύρι του Αγίου Γεωργίου, οι εκδηλώσεις της Πρωτοχρονιάς, τα αποκριάτικα γλέντια, ο χορός που θεριεύει όταν η λύρα πιάνει φωτιά όλα αυτά δεν είναι απλά δρώμενα. Είναι ζωντανή μνήμη. Είναι η Γαλανόβρυση που θυμίζει στον επισκέπτη πως οι παραδόσεις δεν υπάρχουν για να τις κοιτάμε, αλλά για να τις ζούμε.
Κορυφαία στιγμή κάθε χρόνου είναι το διεθνές φεστιβάλ χορού "Αραδοσίβια", το τελευταίο Σάββατο του Αυγούστου. Συγκροτήματα από την Ελλάδα και από πολλές χώρες του κόσμου φτάνουν στο μικρό χωριό, κι όμως εκείνη τη νύχτα μοιάζει μεγάλο όσο μια ολόκληρη πόλη.
Ο χορός ανεβαίνει στον ουρανό, γίνεται φωτιά, γίνεται μνήμη, γίνεται υπόσχεση ότι τα Αραδοσίβια η Γαλανόβρυση και το Στεφανόβουνο μαζί θα συνεχίσουν να υπάρχουν όσο υπάρχουν άνθρωποι που χορεύουν.
Κι όταν φτάνεις στην είσοδο του χωριού, ένα γαλλικό αεροπλάνο σε καλωσορίζει. Ένα παράξενο, απρόσμενο μνημείο, σχεδόν συμβολικό σαν να σου λέει ότι αυτός ο τόπος, όσο μικρός κι αν είναι στον χάρτη, έχει ορίζοντα. Έχει αέρα. Έχει ταξίδι μέσα του.
Η Γαλανόβρυση είναι χωριό πολιτισμού και προσφοράς.
Είναι χωριό που δεν αρκείται στο να υπάρχει αλλά επιμένει να δημιουργεί.
Και τα έργα της σχολείο, μουσείο, φεστιβάλ και παράδοση μιλούν από μόνα τους.
Για όποιον την περπατήσει, η Γαλανόβρυση δεν είναι απλώς ένας οικισμός.
Είναι ένας παλμός.
Ένα νερό καθαρό σαν τη Γαλανή βρύση που της έδωσε το όνομα.
Ένα χωριό που δείχνει πως το μεγαλείο κάποιες φορές κρύβεται στα μικρά, στα αληθινά, στα ανθρώπινα.
