«Ένας δρόμος, μια ιστορία»: "Οδός Μητροπολίτου Ιακώβου"
Η περιήγηση στους δρόμους της Ελασσόνας συνεχίζεται, με τον Ανδρέα Γκανάτσιο να μας οδηγεί αυτή τη φορά στη φυσική συνέχεια της οδού 6ης Οκτωβρίου: την οδό Μητροπολίτου Ιακώβου. Πρόκειται για μια διαδρομή που ξεκινά από το ιστορικό πέτρινο γεφύρι και εκτείνεται παράλληλα με το ποτάμι, κουβαλώντας στις «πλάτες» της την κληρονομιά ενός ανθρώπου που σφράγισε τη νεότερη ιστορία του τόπου.
Μέσα από τη ματιά του ερευνητή, ξεδιπλώνεται η πορεία του Ιακώβου Μακρυγιάννη, του ιεράρχη που από τα Αλάτσατα της Μικράς Ασίας βρέθηκε να διακονεί την Ελασσόνα για έντεκα καθοριστικά χρόνια (1956-1967).
Ο Ανδρέας Γκανάτσιος καταγράφει το πολυσχιδές έργο ενός οραματιστή που έθεσε ως προτεραιότητα τη νεολαία, ιδρύοντας κατασκηνώσεις και μετατρέποντας μέρος της Μονής Ολυμπιώτισσας σε οικοτροφείο για τους μαθητές των χωριών.
Ο δρόμος αυτός δεν φέρει τυχαία το όνομά του. Είναι ο φόρος τιμής στον άνθρωπο που καθιέρωσε τον εορτασμό των «Ελευθερίων» και πάλεψε για τις βασικές υποδομές της επαρχίας σε μια εποχή που οι χωματόδρομοι κυριαρχούσαν.
Πριν την ιστορική αναδρομή στις λεπτομέρειες της ζωής του, ο Ανδρέας Γκανάτσιος μας καλεί να δούμε την περιοχή με άλλα μάτια: εκεί που σήμερα βρίσκεται ο νέος παιδικός σταθμός, κάποτε υπήρχε η δροσερή καλοκαιρινή κατοικία του Πασά, θυμίζοντας μας πως κάθε γωνιά αυτής της οδού είναι ένα ζωντανό κομμάτι του παρελθόντος.
Ένας δρόμος, μια ιστορία_002_Ελασσόνα_Μητροπολίτου Ιακώβου (Επιμέλεια: Ανδρέας Γκανάτσιος)
Ο δεύτερος δρόμος της Ελασσόνας με τον οποίο θα ασχοληθούμε, η οδός Μητροπολίτου Ιακώβου, έρχεται ως φυσική συνέχεια της 6ης Οκτωβρίου, που ήταν η αρχή του αφιερώματος μας. Σύμφωνα με τους χάρτες, ουσιαστικά ξεκινάει από το πέτρινο γεφύρι (θα γίνει ξεχωριστό αφιέρωμα) και συνεχίζει προς τον σημερινό ΑΒ Βασιλόπουλο (όπου συναντάει την 6ης Οκτωβρίου) και συνεχίζει παράλληλα με το ποτάμι.
Ας ξεκινήσουμε από την ιστορία του Μητροπολίτη Ιακώβου Μακρυγιάννη (1910-1971): γεννήθηκε στα Αλάτσατα της Ιωνίας της Μικράς Ασίας. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή η οικογένεια του εγκαταστάθηκε στον Βύρωνα των Αθηνών και το 1925 μετέβη στο Άγιο Όρος, όπου και έμεινε για 11 χρόνια. Από το έτος 1945 ως το 1956 (άλλα 11 χρόνια) διετέλεσε Ηγούμενος της Ιεράς Μονής Πεντέλης. Από το 1956 ως το 1967 (άλλα 11 χρόνια) διετέλεσε Μητροπολίτης Ελασσώνος, όπου και επιτέλεσε σημαντικό φιλανθρωπικό και κοινωνικό έργο.
Από την ημέρα της άφιξης του στην Ελασσόνα (26.3.1956), έδειξε ιδιαίτερη μέριμνα για τη νεολαία αυτής της Επαρχίας. Είχε πρώτο του μέλημα να πάνε τα παιδιά, μετά το κλείσιμο των σχολείων, σε κατασκηνώσεις. Ήδη από τον πρώτο χρόνο λειτούργησε τέτοια κατασκήνωση στη Βερδικούσια για 80-100 παιδιά και στη συνέχεια στη Μονή Σπαρμού.
Επειδή στην Ελασσόνα λειτουργούσε μόνο ένα 6/τάξιο Γυμνάσιο και πολλοί μαθητές του προέρχονταν από μακρινά χωριά της Επαρχίας, το πρόβλημα της στέγασης και σίτισης τους ήταν μεγάλο. Δεν άργησε ο Μητροπολίτης να πάρει την απόφαση, ώστε ένα μέρος της Ι. Μονής της Παναγίας Ολυμπιώτισσας να λειτουργήσει ως οικοτροφείο για την κατηγορία των μαθητών αυτών (με κοιτώνες, μαγειρείο, εστιατόριο, βιβλιοθήκη κτλ).
Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι τα Ελευθέρια της Ελασσόνας, ως τοπική εθνική εορτή, καθιερώθηκαν και γιορτάστηκαν για πρώτη φορά από τον Μητροπολίτη Ιάκωβο το έτος 1956.
Ακόμη, πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι πριν την ανάδειξη του Ιακώβου σε Μητροπολίτη Ελασσώνος, όλη σχεδόν η Επαρχία στερούνταν και των πλέον στοιχειωδών στοιχείων υποδομής, παντού ήταν χωματόδρομοι κτλ. Με ενέργειες του Ιακώβου, προς την Πολιτεία και το στρατό, τα προβλήματα αυτά λύθηκαν.
Το 1967 αναγκάστηκε από την Στρατιωτική Κυβέρνηση να παραιτηθεί και το 1971 απεβίωσε στο Λουτράκι Κορινθίας και ενταφιάστηκε στο νεκροταφείο του Χαλανδρίου, στα Βρυλίσια. Εκεί έμειναν τα οστά του ως το έτος 1999, που έγινε η μετακομιδή τους στην Ελασσόνα, στην ιερά μονή Παναγίας Ολυμπιώτισσας.
Στην Ελασσόνα δόθηκε τιμητικά το όνομα του στον εν λόγω δρόμο το 1975, όμως έπρεπε να φτάσει το 1999 για να γίνει η επίσημη τελετή στις 12 Σεπτεμβρίου και να κάνει τα αποκαλυπτήρια για την ονομασία της οδού ο Σεβασμιότατος Σικάγου κ. Ιάκωβος (Γκαρμάτης), ανιψιός του αείμνηστου Ιεράρχη.
Σχετικά με τις φωτογραφίες: η περιοχή που τώρα είναι ο νέος παιδικός σταθμός (και παλιότερα το ΚΕΠ), στις αρχές του 1900 ήταν η καλοκαιρινή κατοικία του Πασά, με πολλά δέντρα και δροσιά δίπλα στο ποτάμι.
