Αναβίωσε και φέτος ο ιστορικός Τρανός Χορός (Τσιάτσιος) στη Σαμαρίνα Γρεβενών (φωτ.- video)
Εκατοντάδες επισκέπτες συγκεντρώθηκαν για ακόμη μία χρονιά στον προαύλιο χώρο της Εκκλησίας της Μεγάλης Παναγίας στη Σαμαρίνα Γρεβενών, προκειμένου να παρακολουθήσουν και να συμμετάσχουν στον παραδοσιακό χορό «Τσιάτσιο».
Ο «Μεγάλος Χορός» αποτελεί το κορυφαίο χορευτικό δρώμενο και το επίκεντρο της κοινωνικής ζωής του χωριού, με τη μαζική συμμετοχή των κατοίκων αμέσως μετά τη Θεία Λειτουργία στον χώρο της «Παναγίας της Μεγάλης» ή «Στ´ μαρίε ατσιά Μάρε».
Η ονομασία του χορού προέρχεται από τον Τουρκαλβανό επιδρομέα Τζάτζω ή Τσιάτσιο, ο οποίος το 1785 προκαλούσε τρόμο στην ευρύτερη περιοχή. Κατά τη διάρκεια του εθίμου σχηματίζονται δύο μεγάλοι επάλληλοι κύκλοι, με τον εσωτερικό και πρωτεύοντα κύκλο να αποτελείται από άνδρες και τον εξωτερικό από γυναίκες.
Στην κορυφή του ανδρικού κύκλου τοποθετείται η ομάδα των γηραιότερων με επικεφαλής τον μεγαλύτερο σε ηλικία κάτοικο, ενώ ακολουθούν οι μεσήλικες, οι νεότεροι άνδρες και στο τέλος τα παλικάρια του χωριού. Αντίστοιχη ιεραρχία τηρείται και στον κύκλο των γυναικών, στον οποίο δεν συμμετέχουν οι άγαμες κοπέλες.
Οι συμμετέχοντες χορεύουν τραγουδώντας έξι τραγούδια, τα οποία είναι εμπνευσμένα από την ηρωική κλέφτικη παράδοση αλλά και την καθημερινή κοινωνική ζωή της Σαμαρίνας.
Την ευθύνη για τον συντονισμό της τελετουργίας έχει ένας οργανωτής-τελετάρχης που στέκεται στο κέντρο του κύκλου κρατώντας ραβδί. Βάσει του εθίμου, ο βηματισμός είναι αργός και περπατητός, με εξαίρεση τους πρώτους χορευτές που χορεύουν στα τρία.
Η ολοκλήρωση του «Μεγάλου Χορού» συνοδεύεται πάντα από έντονα σφυρίγματα χορευτών και θεατών, μια συνήθεια που διατηρείται από την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Τότε, οι Σαμαριναίοι κλέφτες που συμμετείχαν στον χορό τοποθετούσαν σκοπούς στη γέφυρα του χωριού για την αποφυγή αιφνιδιασμού.
Όταν οι φύλακες εντόπισαν τουρκικό απόσπασμα να πλησιάζει, άρχισαν να σφυρίζουν για να ειδοποιήσουν τους συγχωριανούς τους ώστε να διακοπεί ο χορός. Μετά την ολοκλήρωση του «Τσιάτσιου», το πρόγραμμα συνεχίζεται με επτάδιπλο χορό υπό τη συνοδεία παραδοσιακών οργάνων, στον οποίο πρωταγωνιστούν οι υποψήφιες για γάμο κοπέλες της Σαμαρίνας.
Στην εκδήλωση έδωσαν το «παρών» ο Μητροπολίτης Ελασσόνας κ. Χαρίτων, οι βουλευτές Λάρισας Ευαγγελία Λιακούλη και Γιάννης Καρυπίδης, ο Βασίλης Κόκκαλης, οι Δήμαρχοι Λαρισαίων Θανάσης Μαμάκος, Ελασσόνας Νίκος Γάτσας και Τεμπών Γιώργος Μανώλης, ο επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης του Δήμου Ελασσόνας και της δημοτικής παράταξης «ΑλλάΖουμε», Θανάσης Μπίζιος, καθώς και ο καθηγητής Γεωπονίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και τομεάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελληνικής Λύσης Αλέξανδρος Παπαχατζής.
