Η ιστορική ευκαιρία της Ελασσόνας: Η ένταξη του Θεσσαλικού Ολύμπου στην UNESCO
Ανοίγει η ένταξη του Ολύμπου στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, με τη θεσσαλική πλευρά του βουνού να καλείται πλέον να αξιοποιήσει τη διεθνή αναγνώριση και να τη μετατρέψει σε επισκέπτες, επενδύσεις, υποδομές και τόνωση της τοπικής οικονομίας. Η πρόκληση είναι μεγάλη, καθώς η περιοχή επιχειρεί να αποκτήσει έναν διακριτό ρόλο στον τουριστικό χάρτη του Ολύμπου, όχι ως ανταγωνιστής της Πιερίας, αλλά ως μια διαφορετική και συμπληρωματική πύλη προς το βουνό. Στο ίδιο πλαίσιο, τα 22 έργα της Ολοκληρωμένης Χωρικής Επένδυσης, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 8 εκατ. ευρώ, έρχονται να συμβάλλουν καθοριστικά στον σχεδιασμό για τον Θεσσαλικό Όλυμπο. Ο δήμαρχος Ελασσόνας Νίκος Γάτσας μίλησε στην «Ε» για το μεγάλο στοίχημα της επόμενης ημέρας, ξεκαθαρίζοντας ότι «δε θέλουμε να μείνουμε στον τίτλο της UNESCO, αλλά να υπάρξει «μετάβαση από την αναγνώριση στην πράξη». Την ίδια ώρα, άνθρωποι της αγοράς και του τουρισμού βλέπουν στην εξέλιξη μια σημαντική ευκαιρία, αλλά προειδοποιούν ότι χωρίς υποδομές, σταθερό σχεδιασμό και ένα ολοκληρωμένο τουριστικό προϊόν, η διεθνής αναγνώριση κινδυνεύει να μείνει μόνο ως ένας σημαντικός τίτλος.
22 ΕΡΓΑ ΚΑΙ 8 ΕΚΑΤ. ΕΥΡΩ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΟΧΕ
Σε ό,τι αφορά την Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση του Θεσσαλικού Ολύμπου, ο δήμαρχος ανέφερε ότι πλέον η διαδικασία περνά από τον σχεδιασμό στη φάση της ενεργοποίησης. Όπως έγινε γνωστό, η Περιφέρεια Θεσσαλίας και ο Δήμος Ελασσόνας έχουν καταλήξει σε 22 έργα πρώτης προτεραιότητας, συνολικού ενδεικτικού προϋπολογισμού 7,99 εκατ. ευρώ. Για το χρονοδιάγραμμα των πρώτων προσκλήσεων απέφυγε να δώσει συγκεκριμένη ημερομηνία, σημειώνοντας ότι αυτή «δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί από τη Διαχειριστική Αρχή». Τόνισε, ωστόσο, ότι «στόχος του Δήμου είναι να μην υπάρξει καθυστέρηση στα έργα για τα οποία θα έχει την ευθύνη». Ανάμεσα στις παρεμβάσεις που ξεχωρίζουν, ο δήμαρχος στάθηκε ιδιαίτερα στο Κέντρο Ψηφιακής Προβολής και Εικονικής Περιήγησης στο «Κεντρικό Καφενείο» της Ελασσόνας, σε συνδυασμό με τον χώρο αφετηρίας για τη μετάβαση στα μνημεία και τα σημεία ενδιαφέροντος του Ολύμπου. Παράλληλα, διευκρίνισε ότι «ο πραγματικός καταλύτης δεν είναι ένα μόνο έργο, αλλά το σύνολο των 22 παρεμβάσεων, στις οποίες περιλαμβάνονται η ψηφιακή προβολή, τα μονοπάτια και η σήμανση, τα μουσεία, τα θεματικά πάρκα, η αστροπαρατήρηση, η επιχειρηματικότητα και η κατάρτιση». Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη σχέση της δυτικής πλευράς του Ολύμπου με το Λιτόχωρο και την πλευρά της Πιερίας. Ο δήμαρχος ξεκαθάρισε ότι στόχος δεν είναι να δημιουργηθεί ένας ανταγωνισμός μεταξύ των δύο πλευρών του βουνού. «Δε θέλουμε να ανταγωνιστούμε το Λιτόχωρο. Θέλουμε να αναδείξουμε τη διαφορετικότητα και τη συμπληρωματικότητα της δυτικής πλευράς», σημείωσε. «Ο στόχος δεν είναι να αντιγράψουμε ένα μοντέλο που υπάρχει αλλού. Είναι να δημιουργήσουμε ένα ισχυρό, αναγνωρίσιμο και συμπληρωματικό προϊόν», ανέφερε χαρακτηριστικά. Στον σχεδιασμό της δημοτικής αρχής κεντρική θέση έχει και η σύνδεση του τουρισμού με τον πρωτογενή τομέα και την τοπική παραγωγή. Ο δήμαρχος υπογράμμισε ότι ο επισκέπτης του Ολύμπου «δεν πρέπει να έρχεται μόνο για να δει ένα βουνό». Η επιδίωξη, όπως είπε, είναι «να μπορεί να γνωρίσει τη φύση, τα μονοπάτια, την ιστορία και τη μυθολογία, τα χωριά, τα μουσεία και τα μνημεία, αλλά παράλληλα να γευτεί τα τοπικά προϊόντα και να γνωρίσει την κτηνοτροφική και αγροτική παράδοση της περιοχής». Στο πλαίσιο αυτό, στα 22 έργα περιλαμβάνονται δράσεις που αφορούν τα αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά, το μέλι, την έρευνα και τη μεταποίηση, την κατάρτιση ξεναγών και οδηγών βουνού, την επιχειρηματικότητα, το branding, τις ψηφιακές εφαρμογές και την προβολή της περιοχής.
ΕΝΑ ΝΕΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟ BRAND ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΕΣΣΑΛΙΚΟ ΟΛΥΜΠΟ
Σημαντικές προσδοκίες, αλλά και αρκετά ερωτήματα για το τι μπορεί να σημαίνει στην πράξη η ένταξη του Ολύμπου στην UNESCO, εκφράζουν άνθρωποι του τουρισμού που δραστηριοποιούνται στην περιοχή. «Αυτό μπορεί να σημαίνει πολλά και ταυτόχρονα τίποτα για τον τουρισμό της Ελασσόνας και της θεσσαλικής πλευράς», αναφέρει χαρακτηριστικά στην «Ε», ο Νίκος Μεζίλης, επαγγελματίας του τουρισμού και ξενοδόχος της περιοχής, εξηγώντας ότι όλα θα εξαρτηθούν από το αν θα υπάρξει συγκεκριμένος σχεδιασμός και συνέχεια στις παρεμβάσεις. Στο επίκεντρο, όπως λέει, θα πρέπει να μπουν οι υποδομές, από το δίκτυο μονοπατιών και τα καταφύγια μέχρι τις βασικές υποδομές και το οδικό δίκτυο. Ο κ. Μεζίλης κάνει, μάλιστα, λόγο για διαχρονικό πρόβλημα στον σχεδιασμό, καθώς, όπως αναφέρει «η μία πολιτική αρχή θεωρεί ως «τίποτα» όποια προσπάθεια της προηγούμενης αρχής και κάθε φορά μηδενίζει απλόχερα όποιες προηγούμενες ενέργειες και ξεκινάει μια νέα μελέτη ή μια νέα πρωτοβουλία που ποτέ δεν ολοκληρώνεται», παρομοιάζοντας την κατάσταση με «τον μύθο του Σίσυφου». «Το βουνό των Θεών πρέπει να είναι πάνω από αυτό και η ένταξη στην UNESCO ίσως είναι η ευκαιρία του», αναφέρει χαρακτηριστικά. Η διεθνής αναγνώριση του Ολύμπου «μπορεί να μην οδηγήσει από μόνη της σε κάποια ουσιαστική αλλαγή για τη θεσσαλική πλευρά και τα πράγματα να παραμείνουν ως έχουν τις τελευταίες δεκαετίες», σημειώνει ο κ. Μεζίλης, εκφράζοντας τον προβληματισμό ότι «ενδεχομένως κονδύλια μπορεί τελικά να κατευθυνθούν μόνο στη συντήρηση της υφιστάμενης κατάστασης». Στο ίδιο πλαίσιο θέτει και το ζήτημα της πρόσβασης από τη θεσσαλική πλευρά, επισημαίνοντας τους περιορισμούς που δημιουργούν οι στρατιωτικές εγκαταστάσεις στην περιοχή. Παράλληλα, θεωρεί ότι ο Όλυμπος θα πρέπει να αποτελέσει τον βασικό «κορμό» ενός ευρύτερου τουριστικού προϊόντος για την Ελασσόνα και τη Θεσσαλία.
Η ΑΓΟΡΑ ΠΕΡΙΜΕΝΕΙ ΤΟ ΕΠΟΜΕΝΟ ΒΗΜΑ
Για την τοπική αγορά, η UNESCO δημιουργεί προσδοκίες. Ο εμπορικός κόσμος της Ελασσόνας υποδέχεται «με μεγάλη χαρά και αισιοδοξία» αυτή την εξέλιξη, χαρακτηρίζοντάς την «μια σπουδαία αναγνώριση και μια μεγάλη ευκαιρία για την περιοχή». Ωστόσο, όπως επισημαίνει στην «Ε», η πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Ελασσόνας Χαρά Μπαγι Omnia, «η αναγνώριση πρέπει να μετατραπεί σε πράξη», καθώς η επαρχία Ελασσόνας «χρειάζεται περισσότερη προσοχή και ουσιαστική στήριξη από τον Δήμο και την Περιφέρεια». Όπως τονίζει χαρακτηριστικά, «ο Όλυμπος δεν είναι μόνο η Πιερία. Είναι ένα ενιαίο, μοναδικό φυσικό και πολιτιστικό κεφάλαιο που αφορά και τις δύο πλευρές του, το οποίο δυστυχώς τόσα χρόνια δεν έχει αξιοποιηθεί με τη σοβαρότητα και τον στρατηγικό σχεδιασμό που του αξίζει». Αναφερόμενη στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της περιοχής, τονίζει ότι «η Ελασσόνα, με μεγάλη παραγωγή, κτηνοτροφία, μοναδικά προϊόντα και έναν τεράστιο φυσικό πλούτο, αξίζει μεγαλύτερη προσοχή και μεγαλύτερο σχεδιασμό. Δε ζητάμε κάτι υπερβολικό. Ζητάμε να αξιοποιηθεί αυτό που ήδη έχουμε». Σύμφωνα με την ίδια, «η εστίαση, τα καταλύματα και το εμπόριο μπορούν να ωφεληθούν άμεσα, αρκεί να αξιοποιηθεί η μεγάλη μας δύναμη, που είναι ο ίδιος ο τόπος και η παραγωγή του, η κτηνοτροφία, τα τυριά και η φέτα μας, το κρέας, το αρνάκι, το γάλα, το μέλι και τα υπόλοιπα τοπικά προϊόντα». «Ο επισκέπτης δε θέλει μόνο να δει τον Όλυμπο. Θέλει να γνωρίσει και τον τόπο γύρω του», αναφέρει, προτείνοντας «μια πραγματική γαστρονομική ταυτότητα της Ελασσόνας, με τοπικά προϊόντα στα εστιατόρια, επισκέψεις σε τυροκομεία και παραγωγούς και οργανωμένες γαστρονομικές διαδρομές», ώστε «να φύγει ο επισκέπτης έχοντας γνωρίσει τον Όλυμπο, αλλά και έχοντας γευτεί την Ελασσόνα». Το μεγάλο στοίχημα, λοιπόν, που βλέπουν οι φορείς της περιοχής πίσω από την ένταξη του Ολύμπου στην UNESCO, είναι να μη μείνει η διεθνής αναγνώριση μόνο ως ένας σημαντικός τίτλος, αλλά να αποτελέσει την αφετηρία για συγκεκριμένες υποδομές, επενδύσεις και ένα σταθερό σχέδιο τουριστικής ανάπτυξης στη θεσσαλική πλευρά.
Της Σοφίας Σπανού
