Πανηγυρίζει το Μοναστήρι της «Παναγιάς της Τσούμας»
Δεκάδες προσκυνητές και πιστοί από την ευρύτερη περιοχή της επαρχίας Ελασσόνας, το Μεγάλο Ελευθεροχώρι, το Δαμάσι, τα γύρω χωριά, αλλά και από γειτονικούς νομούς αναμένεται να συρρεύσουν την Παρασκευή 14 και το Σάββατο 15 Αυγούστου στο ιστορικό Μοναστήρι της Υπεραγίας Θεοτόκου, γνωστό ως «Παναγία της Τσούμας», στο Μεγάλο Ελευθεροχώρι, με αφορμή τον καθιερωμένο εορτασμό του Δεκαπενταύγουστου.
Το μοναστήρι, το οποίο βρίσκεται κοντά στο Δαμάσι, δυτικά του Τυρνάβου, αποτελεί ένα από τα πιο γνωστά και αξιόλογα θρησκευτικά μνημεία του θεσσαλικού χώρου. Κάθε χρόνο, ντόπιοι και επισκέπτες κατακλύζουν την περιοχή για να τιμήσουν τη χάρη της Παναγίας και να προσκυνήσουν στον ιστορικό αυτό χώρο.
Η ιστορία της Μονής ανάγεται στο 1765, ενώ το 1830 προχώρησε η ανακατασκευή της. Στους χώρους της μόνασαν στο παρελθόν δεκάδες μοναχοί, αφήνοντας ισχυρό το πνευματικό τους αποτύπωμα. Σήμερα, στην Παναγία της Τσούμας διασώζονται η θαυματουργή Εικόνα της Παναγίας, ελάχιστες αλλά σπάνιες τοιχογραφίες, καθώς και η επάργυρη Εικόνα της Παναγίας της Γλυκοφιλούσας, η οποία χρονολογείται από το 1871.
Το μοναστήρι γνώρισε σοβαρές καταστροφές κατά το παρελθόν, καθώς πυρπολήθηκε από τους Τούρκους το 1897 και υπέστη περαιτέρω ζημιές το 1947. Χάρη στις εργασίες επισκευής που πραγματοποιήθηκαν το 1956, το μνημείο διατηρείται μέχρι σήμερα και ανοίγει τις πύλες του για τους πιστούς μία φορά τον χρόνο, κατά την περίοδο του Δεκαπενταύγουστου.
Τα παραπάνω ανήκουν στον ιστορικό-ερευνητή και καθηγητή στο Τμήμα Νοσηλευτικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Ηλία Βαλιάκο ο οποίος επισημαίνει τα εξής: “Η Παναγία Τσούμα, βρίσκεται σε ένα μικρό οροπέδιο στις πλαγιές της κορυφής Κούτρα του όρους Ζάρκου. Ο ναός περιστοιχίζεται από περίβολο, εντός του οποίου, κατά το παρελθόν, υπήρχαν 17 ανώγεια και ισόγεια κελιά, καθώς και ηγουμενείο, που κάλυπταν τις ανάγκες των μοναχών και των προσκυνητών.
Ο ναός εξωτερικά, τοιχογραφείται στις τρεις από τις τέσσερις πλευρές του:
Νότια αγιογραφείται η Παλαιά Διαθήκη
Δυτικά οι Αρχάγγελοι Μιχαήλ και Γαβριήλ, τα θανάσιμα αμαρτήματα και δράσεις προφητών.
Βόρεια, οι 24 Ώρες και τα θαύματα του Ιησού.
Εσωτερικά μόνο στο ιερό έχουν διασωθεί τοιχογραφίες της Πλατυτέρας των Ουρανών και των Αγίων της εκκλησίας.
Το μοναστήρι μέχρι το 1930 διέθετε τρεις μοναχούς.
Η εικόνα της Παναγίας Τσούμας είναι επάργυρη, φιλοτεχνημένη στα 1871. Στο μεσοπόλεμο, η εικόνα μεταφέρθηκε στον Ι.Ν. του Αγίου Νικολάου του Μεγάλου Ελευθεροχωρίου, λόγω της εγκατάλειψης της Μονής. Έκτοτε κάθε παραμονή του Δεκαπενταύγουστου η εικόνα μεταφέρεται, συνοδεία πεζοπορούντων πιστών, στο μοναστήρι, Οι πιστοί διανυκτερεύουν στη Μονή και επιστρέφουν πεζή μαζί με την εικόνα μετά το τέλος της Θείας Λειτουργίας, ανήμερα της Κοίμησης της Θεοτόκου πάλι στο Μεγάλο Ελευθεροχώρι.
Η φήμη του μοναστηριού ειδικά τον 20ο αι. ήταν τεράστια μια και το προσκυνούσαν χριστιανοί πολλών άλλων χωριών, κυρίως της Ποταμιάς του Τιταρήσιου, γεγονός που συνεχίζεται ως σήμερα.
Στο εν λόγω Μοναστήρι, κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, κατέφυγαν σύσσωμοι οι Εβραίοι της Ισραηλίτικης Κοινότητας Λάρισας, μαζί με τον ραββίνο της, ζητώντας προστασία και παραμένοντας σ’ αυτό μεταξύ 1941 και 1943, βρίσκοντας εδώ ένα ασφαλές καταφύγιο. Απόγονοι αυτών μέχρι και σήμερα επισκέπτονται τη μονή, τόσο από τη Λάρισα όσο και από τις ΗΠΑ και τον Καναδά τιμώντας τη μονή που διαφύλαξε τους προγόνους τους”.
Η πρόσβαση για το μοναστήρι είναι από το Μεγάλο Ελευθεροχώρι και από το Δαμάσι μέσω ενός αγροτικού δρόμου.
